www.toekomstkerkgebouwen.nl
actie
www.toekomstkerkgebouwen.nl
"Hoe betrek je de samenleving bij het behoud?"
Foto: Harm Jan Wilbrink

Burgers voelen zich betrokken bij kerkgebouwen

Burgers “hebben iets” met kerkgebouwen, of ze nu gelovig zijn of niet. Uit de studie “God in Nederland” (Dekker, G, e.a., 2007) blijkt dat ondanks de toenemende “ontkerkelijking” een meerderheid (78%) van de Nederlanders een kerkgebouw in de buurt wil houden. De massale sloop die gaande is, leidt tot steeds meer maatschappelijke weerstand. Mondige burgers zetten zich in voor het behoud van “hun” kerkgebouw en wijzen sloopplannen voor een kerk in de buurt af. Daarbij staan ze vaak lijnrecht tegenover kerkleiding of gemeente, waar een besluit tot sloop al lang was overeengekomen. Burgers ondervinden bij dit verzet tegen de sloop van een kerk vaak steun van erfgoedorganisaties die ook met lede ogen het snelle verlies van het erfgoed aanzien.

Voorbeelden van geslaagde burgerinitiatieven

Zonder initiatief van bezorgde burgers waren veel kerkgebouwen er al niet meer geweest. Enkele voorbeelden:
* Stadsherstel Amsterdam werd opgericht in 1956 toen een belangrijk deel van de binnenstad met sloop werd bedreigd. Deze stichting heeft een nieuwe toekomst voor verscheidene Amsterdamse kerkgebouwen mogelijk gemaakt, die nu weer actief gebruikt worden.
* De Stichting Bonifatiustoren in Leeuwarden besloot om behalve de toren ook de Bonifatiuskerk onder haar hoede te nemen om het behoud van de kerk mogelijk te maken.
* De Oude Kerken-stichtingen in verscheidene provincies hebben veel kerkgebouwen op een fraaie manier in stand weten te houden.
* De wat verborgen gelegen neo-gotische Sint-Willibrordkerk in Utrecht, van architect Tepe, werd door de vastberadenheid van Pater Winand Kotte en de inspanning van kerkleden gered. De Stichting Ondersteuningsfonds St.Willibrordkerk ondersteunt het behoud. Het rijk gedecoreerde interieur is onlangs prachtig gerestaureerd.
* De Stichting Lambertuskerk te Raamsdonk werd opgericht voor het behoud van één van de oudste kerken in Noord-Brabant, die zwaar in verval was geraakt en waarvoor de kerkelijke gemeente geen oplossing meer zag. Nu is deze kerk door toedoen van vrijwilligers volledig gerestaureerd en wordt het gebouw gebruikt voor allerlei maatschappelijke activiteiten.

Tips voor burgers

Concrete tips voor het redden van een kerkgebouw vindt u hier.

Wat kunnen burgers doen?

Burgers kunnen het verschil uitmaken tussen sloop en het behoud van een kerkgebouw. Het is vaak aan de gedreven inzet van een enkeling te danken dat een omslag in een besluit tot stand komt. Helemaal mooi is het, als burgers, kerkbesturen en overheden gezamenlijk en in goed overleg een oplossing weten te bereiken. De financiering van een kerkgebouw is voor kerkbesturen vaak een groot probleem. Burgers die meedenken en meewerken om benodigde financiering bij elkaar te brengen zijn letterlijk goud waard.
De inzet voor het behoud van kerkgebouwen, lokaal, regionaal of nationaal, vereist nogal wat van mensen. Maar daar staat inspiratie, samenhorigheid en veel waardering vanuit de samenleving tegenover. De Task Force ondersteunt verscheidene lokale burgerinitiatieven met raad en daad, en brengt mensen ook met elkaar in contact. Zo hopen we op een landelijk netwerk van lokale burgerinitiatieven, die van elkaar leren en die elkaar helpen. Op de pagina links vindt u een lijst van burgerinitiatieven die op de bres staan voor een kerkgebouw. In de notitie Tips voor burgers vindt u enige concrete tips op een rij.