www.toekomstkerkgebouwen.nl
actie
www.toekomstkerkgebouwen.nl
Foto: Harm Jan Wilbrink
bedreigd
Heilig Hartkerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl Heilig Hartkerk
Etten Leur

De R.K. kerk van het Allerheiligst Hart van Jezus, gebouwd in 1957 naar ontwerp van architect W. J. Bunnik, is een architectonisch zeer belangrijke wederopbouwkerk.
Op 17 juni 2012 zal deze kerk officieel als R.K. kerk buiten gebruik worden gesteld.

Meer informatie
RK Kerk H. Lambertus
RK Kerk H. Lambertus
Hedikhuizen

De RK Kerk in Bossche School Stijl in Hedikhuizen wordt bedreigd met sloop.
Meer informatie
RK-Sint Stephanuskerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl RK-Sint Stephanuskerk
Moerdijk

1956-1957, J.J.M. van Halteren
Meer informatie
Tivolikerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl Tivolikerk
Eindhoven

De Tivolikerk in Eindhoven moet wijken voor woningbouw en multifunctionele voorzieningen.
Meer informatie
in behandeling
RK-Pius-X-kerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl RK-Pius-X-kerk
Uden

1959-1960, J. Strik
Meer informatie
RK-Sint Dionysiuskerk (Goirke-kerk),
RK-Sint Dionysiuskerk (Goirke-kerk),
Tilburg

1835-1839/1937-1938, C. de Bever
Meer informatie
RK-Sint Pauluskerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl RK-Sint Pauluskerk
Uden

1965-1966, J. de Jong
Meer informatie
nieuwe toekomst
H. Antonius Abtkerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl H. Antonius Abtkerk
Bergen op Zoom

De voormalige H. Antonius Abtkerk te Bergen op Zoom, zonder monumentale status, is in 2002 als kerk gesloten en aangekocht door een woningbouwvereniging. Momenteel wijkcentrum: kinderdagverlbijf, wijkconsulent en wijkagent houden er zitting, kruisvereniging spreekuur etc.

Meer informatie
Hasseltse Kerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl Hasseltse Kerk
Tilburg

In 1898 werd de Hasseltse kerk gebouwd aan de Hasseltstraat 194 door A.G. de Beer.
Meer informatie
Heilig Hart Kerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl Heilig Hart Kerk
Breda

De kerk werd na 1900 gebouwd naar een ontwerp van P.J. Genk. Het is een driebeukige kruiskerk in neogotische stijl. Tussen 1929 en 1931 werden het transept en het koor aangebouwd, naar een ontwerp van Jan Stuyt.

Meer informatie
Heilige Maagdkerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl Heilige Maagdkerk
Bergen op Zoom

Deze voormalige Rooms-katholieke kerk in het historische centrum van Bergen op Zoom is in 1990 verbouwd tot een middelgroot theater. Deze transformatie van kerk tot stadsschouwburg leverde diverse architectuurprijzen op en creëerde een multifunctionele ruimte.
Meer informatie
O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen
O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen
Hank

O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen is een neogotische parochiekerk met toren uit 1915, die een waterstaatskerk uit 1865 verving. Architect was J. van Groenendael. De kerk werd door oorlogshandelingen beschadigd in 1944 en in 1948 weer hersteld, de toren pas in 1958. De bakstenen kerk heeft gele speklagen.
Meer informatie
Oude hervormde kerkje
www.toekomstkerkgebouwen.nl Oude hervormde kerkje
Ettenleur

De gemeente Etten-Leur nam in 1971 het oude hervormde kerkje in eigendom over en richtte dit in als huwelijksruimte. Heden ten dag is het als zodanig nog in functie.
Meer informatie
Paduakerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl Paduakerk
Tilburg

In 1913 kwam de Antonius van Paduakerk gereed, gebouwd door Jos Margry, tegenwoordig een glasatelier.

Meer informatie
RK-Sint Jozefkerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl RK-Sint Jozefkerk
Kaatsheuvel

1935-1936, C.H. de Bever
Meer informatie
St Annakerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl St Annakerk
Molenschot

Meer informatie
Willibrorduskerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl Willibrorduskerk
Hooge Zwaluwe

De Willibrorduskerk is in 2013 aan de eredienst onttrokken en is tegenwoordig in gebruik als restaurant 'Onze Kerk'. Het gebouw is verkocht aan het lokale ondernemersechtpaar Willem Simonis en Dieuwke Stellinga uit Helkant. Zij wilden de kerk 'voor het dorp behouden' er dagbesteding voor gehandicapten en een restaurant in vestigen:
"Om het onderhoud te bekostigen ontkom je niet aan iets van een een commerciële functie, maar eerste punt is dat de kerk voor het dorp behouden en toegankelijk blijft." aldus Willem Simonis. 
Meer informatie

Creatieve oplossingen

Het actieve gebruik van kerkgebouwen neemt toe, vaak geboren uit noodzaak. Er is een groeiende professionaliteit in het verantwoord gebruiken van kerkgebouwen voor nevenactiviteiten. Daaruit blijkt dat het ook in deze tijd mogelijk is om kerkgebouwen voor de samenleving in stand te houden. Meer daarover vindt u op de pagina multifunctioneel gebruik. Wanneer het niet mogelijk is of gewenst om een kerkgebouw voor de geloofsgemeenschap in stand te houden, dan zijn er nog voldoende goede mogelijkheden voor behoud door herbestemming. De kerken kunnen daar een actieve rol bij spelen. Wanneer een kerkgebouw op een mooie manier behouden blijft voor de buurt, blijft er iets van de herinnering levend, verzoent dit kerkleden met de veranderde situatie, en levert het juist mooie nieuwe kansen op voor iedereen.

Interessante voorbeelden

Een mooi voorbeeld vormt de Stefanuskerk in de wijk Overvecht in Utrecht. De naoorlogse kerk werd door de Protestantse Gemeente Utrecht te huur aangeboden aan een gemeentelijke stichting voor kunsthuisvesting, met recht van koop. Het gebouw heeft nu een actieve culturele functie voor de buurt.

De eveneens naoorlogse RK-Pius X-kerk in Alkmaar kon worden behouden doordat hij gedeeltelijk werd verbouwd tot hospicium voor terminale patiënten. Het indrukwekkende 60-meter lange glas-in-lood raam van Jaap Min kan nu opnieuw bewonderd worden vanuit de verkleinde kerkruimte.

De neogotische Oranjekerk in Amsterdam werd na verzet van de buurt tegen sloop verbouwd tot een vernieuwde kerkruimte in het ene gedeelte van de kerk, en ruimtes voor creatieve bedrijvigheid in het andere. Het gebouw functioneert nu actief in een dubbelrol, en is met zijn karakteristieke uitstraling en geschiedenis behouden voor de buurt.

Meer informatie over nieuwe vormen van financiering vindt u in de notitie:
Financiering kerkgebouwen (nog niet beschikbaar)

Algemene tips vindt u in het bestand:
Tips voor kerken

Maak de juiste keuze voor uw eigen situatie

Soms biedt een andere constructie voor het eigendom of het beheer van het kerkgebouw nieuwe openingen. Belangrijk bij het zoeken naar oplossingen voor het behoud is dat er een keuze wordt gemaakt die past bij uw situatie en het karakter van het gebouw.
De Rooms-katholieke kerk is bijvoorbeeld in bepaalde opzichten terughoudender met nevenactiviteiten, vanwege het gewijde karakter van het gebouw. Maar ook dan zijn er oplossingen mogelijk.

-Het aartsbisdom Utrecht gaf in 2004 de notitie ‘Geef uw gebouw toekomst’ uit, waarin diverse oplossingen worden aangereikt. Op te vragen bij het bisdom.

-De werkgroep Kerkbouw van de Protestantse Kerk in Nederland gaf in mei 2007 de uitgebreide studie ‘Kansen voor kerkgebouwen, vragen & uitdagingen bij gebruik en herbestemming’ uit. Te bestellen bij het Landelijk Dienstencentrum van de PKN.

-In onze notitie Tips voor kerken vindt u onze belangrijkste aanbevelingen op een rij.