www.toekomstkerkgebouwen.nl
noodzaak
www.toekomstkerkgebouwen.nl
De Spaarnekerk in Haarlem, gebouwd in
1883-1885, werd honderd jaar later gesloopt.
Foto: Job van Nes
bedreigd
RK-Sint Egbertuskerk
www.toekomstkerkgebouwen.nl RK-Sint Egbertuskerk
Almelo

1922-1930, Jan Stuyt
Foto: Wikipedia
Meer informatie

Bescherming ontbreekt, naoorlogse kerkgebouwen extra kwetsbaar

Naoorlogse kerkgebouwen vallen grotendeels buiten het bereik van de Monumentenwet, die alleen erfgoed beschermt dat ouder is dan 50 jaar. Terwijl de Wederopbouwperiode hele belangwekkende kerkarchitectuur heeft opgeleverd. De rijksoverheid staat daarnaast op het standpunt dat alle beschermingswaardige kerkgebouwen en kloosters van vóór 1940 al voldoende veiliggesteld zijn. In de praktijk blijkt dat helaas niet het geval. Leo Dubbelaar, secretaris van het Cuypersgenootschap, heeft een zwartboek geschreven over de dramatische gevolgen van het rijksmonumentenbeleid voor het erfgoed. Voor meer info daarover kunt u bij deze organisatie terecht: secretaris@cuypersgenootschap.nl

Nog altijd worden er onnodig kerkgebouwen gesloopt

Op dit moment worden veel kerkgebouwen in Nederland acuut bedreigd in hun voortbestaan. Voor meer gegevens over de ernst van de situatie kunt u terecht op de pagina CIJFERS. Naar schatting gaat er elke maand wel ergens in Nederland zo’n karakteristiek gebouw tegen de vlakte; een gebouw dat historisch verbonden is met de omgeving en van betekenis is voor veel mensen. Vaak betreft het vrij jonge kerkgebouwen, die als eerste in aanmerking komen voor de verkoop. Maar er zijn ook gebouwen bedreigd van meer dan honderd jaar oud. Hieronder vindt u enkele sprekende voorbeelden.

Het is genoeg!

Gelukkig vinden steeds meer Nederlanders dat het genoeg is geweest. De praktijk om kerkgebouwen te verwaarlozen of simpelweg te slopen voor nieuwbouw is echter een behoorlijk ingesleten patroon. Maar wanneer kerkleiders, bestuurders en particuliere instellingen zich er voor inzetten is het mogelijk om dat patroon te doorbreken. Zelfs acuut bedreigde kerkgebouwen krijgen dan een nieuwe kans.
Spreek verantwoordelijken hierop aan! Schrijf brieven, stuur E-mails naar de kerkleiding, naar burgemeesters en wethouders, naar de Commissaris van de Koningin. U zelf maakt het verschil tussen behoud en sloop. Wanneer u een bedreigde kerk in uw omgeving aan ons meldt, nemen we die op in ons bestand, en bezien we hoe we u kunnen steunen bij het behoud.

De sluipende sloop: verwaarlozing

Naast de directe dreiging door sloopplannen is er ook een sluipende dreiging: achterstallig onderhoud van kerkgebouwen. Bij de rijksmonumentale kerkgebouwen is er al een berekende herstelbehoefte van ruim 700 miljoen euro, en voor het gehele kerkenbestand wellicht wel van 2 miljard euro. Tijdelijke regelingen voor het inhalen van de restauratieachterstand bieden maar mondjesmaat oplossingen. En de BRIM-regeling voor onderhoud van rijksmonumenten blijkt in de praktijk te beperkt en niet goed werkbaar. Kerkgebouwen zonder beschermde status moeten het vaak helemaal zonder financiële steun stellen, en zijn dan afhankelijk van de draagkracht van de kerkleden om de vaak omvangrijke kosten voor het onderhoud van een gebouw op te brengen.