www.toekomstkerkgebouwen.nl
kansen
www.toekomstkerkgebouwen.nl
Broerenkerk in Zwolle tijdens de World Press Photo in 2007.
Foto: Frank Zuithof
Multifuncitoneel
Drenthe (1 kerk)
Drenthe (1 kerk)
  • nieuwe toekomst: 1 kerk
Overzicht
Zuid-Holland (1 kerk)
Zuid-Holland (1 kerk)
  • bedreigd: 2 kerken
  • in behandeling: 3 kerken
  • nieuwe toekomst: 1 kerk
Overzicht
Gelderland (1 kerk)
Gelderland (1 kerk)
  • in behandeling: 1 kerk
  • nieuwe toekomst: 1 kerk
Overzicht
Noord-Holland (2 kerken)
Noord-Holland (2 kerken)
  • bedreigd: 9 kerken
  • in behandeling: 2 kerken
  • nieuwe toekomst: 6 kerken
Overzicht
Noord-Brabant (5 kerken)
Noord-Brabant (5 kerken)
  • bedreigd: 4 kerken
  • in behandeling: 3 kerken
  • nieuwe toekomst: 10 kerken
Overzicht

Kijk wat er mogelijk is in uw kerkgebouw

Het is niet verwonderlijk dat kerkgebouwen die enkel voor een zondagse eredienst worden gebruikt, door een klein aantal kerkleden, moeilijk te financieren zijn. De kansen voor het behoud van een gebouw nemen toe wanneer het op een passende manier actief wordt gebruikt, voor meerdere activiteiten. Afhankelijk van de aard en mogelijkheden van het gebouw, en de eigen en plaatselijke wensen.
Door een actieve opstelling, en met de nodige inzet en talent, blijkt er veel mogelijk. Zelfs bouwvallige kerkgebouwen hebben op deze manier weer een glorieuze actieve functie voor de kerkgemeente en burgers gekregen. Om het beheer van de activiteiten goed te organiseren valt het oprichten van een stichting aan te raden.
Heel succesvol is ook het beheer van kerkgebouwen die in eigendom zijn gekomen van Stadsherstel Amsterdam. Meer voorbeelden vindt u in de notitie Kerkgebouwen met toekomst.

Multi-functioneel gebruik was vroeger heel gewoon

www.toekomstkerkgebouwen.nl

Mono-functioneel gebruik van kerkgebouwen (enkel voor erediensten) in Nederland is nog maar 150 jaar oud. In de middeleeuwen werd een kerkgebouw uit noodzaak vaak voor heel veel andere activiteiten gebruikt. De schilderijen van Pieter Saenredam geven daar een mooie indruk van.
In de middeleeuwen werden in kerkgebouwen theatervoorstellingen gegeven. Voor multifunctioneel gebruik van oude kerkgebouwen nu kan het mooi zijn om terug te kijken naar de oude functies van zo’n gebouw. Daarnaast zullen er natuurlijk ook kerkgebouwen zijn die uitsluitend blijven wat ze altijd zijn geweest: ‘poorten van de hemel en huis van God’ (uit Gebouwd op geloof - Ton van Schaik, 2005). Het is wel goed om ons te realiseren dat wat we nu wel of niet passend vinden ook tijd- en cultuurgebonden is.

Actief gebruik vergroot de kansen voor kerkgebouwen

De praktijk van het actief gebruiken van kerkgebouwen is op sommige plaatsen heel succesvol, en werkt soms ook internationaal als voorbeeld hoe een kerkgebouw in deze tijd in stand te houden valt. Dit is met name het geval bij protestantse kerken en bij kerkgebouwen die zijn overgegaan in handen van een seculiere stichting of eigenaar. Het gaat daarbij vaak om activiteiten als lezingen, concerten, theatervoorstellingen, tentoonstellingen, herdenkingen en vergaderingen. De Rooms-katholieke kerk is terughoudender met multi-functioneel gebruik, omdat het kerkgebouw voor hen een gewijde plaats is. Iedere kerk bepaalt zelf de voorwaarden voor de activiteiten die in het gebouw kunnen plaatsvinden. De expertise wordt uitgewisseld in verenigingen van kerkbeheerders. Meer hierover vindt u op de pagina advies. Actief medegebruik van een kerkgebouw vergroot in de regel de maatschappelijke betrokkenheid bij het gebouw, en levert inkomsten op voor de instandhouding van het gebouw.

Voorbeelden

Lambertuskerk Raamsdonk
Voor deze kerk werd de Stichting Lambertuskerk te Raamsdonk opgericht. De Lambertuskerk is één van de oudste kerken in Noord-Brabant, die zwaar in verval was geraakt en waarvoor de kerkelijke gemeente geen oplossing meer zag. Nu is deze kerk door toedoen van vrijwilligers volledig gerestaureerd en wordt het gebouw gebruikt voor allerlei maatschappelijke activiteiten, die zorgen voor een dekking van de exploitatiekosten.
http://www.lambertuskerkraamsdonk.nl/

Oude Kerk Amsterdam
De Oude Kerk is de oudste kerk van Amsterdam, is alle dagen geopend en krijgt per jaar rond de 100.000 bezoekers. Ook veel toeristen weten de kerk te vinden. De entreeprijs voor de kerk is 7,50 euro, voor Vrienden is dit gratis. De protestantse Oudekerkgemeente is de vaste gebruiker van de kerk, daarnaast zijn er tentoonstellingen en wordt de kerk met name actief gebruikt voor concerten. De kerk heeft veel bijzondere oude graven in de vloer en herbergt tal van verhalen die met de geschiedenis van de stad verbonden zijn. Hier wordt bijvoorbeeld door scholen dankbaar gebruik van gemaakt.
http://www.oudekerk.nl/nl/

Arminiuskerk Rotterdam
Rotterdamse Arminiuskerk, naast kerk ook podium voor kunst, cultuur en debat. De Arminiuskerk, een rijksmonument uit 1897 en Rotterdam’s enige Jugendstil-kerk, is het kerkgebouw van de Remonstrantse Gemeente in Rotterdam. Het is herbestemd tot een podium voor kunst, cultuur en debat. Het kerkgebouw is overgedragen aan een stichting, die de kerk exploiteert. De Remonstrantse kerkgemeenschap huurt het gebouw weer terug voor zondagsdiensten.
http://arminius.nu/

Nederlands Hervormde kerk Blokker
De Stichting Behoud Kerk Oosterblokker is opgericht om de protestantse kerk van Oosterblokker in stand te houden. In de jaren tachtig werd de kerk gerestaureerd. Sinds 1989 doet dit monumentale gebouw dienst als multifunctioneel, sociaal-cultureel centrum onder de naam Centrum Pancratius. Verschillende verenigingen en instellingen zijn in het centrum actief en daarnaast wordt er een diversiteit aan evenementen georganiseerd. De exploitatie geschiedt door vrijwilligers; het beheer wordt bekostigd uit financiële bijdragen van de kring Vrienden van Pancratius en door opbrengsten uit de exploitatie.
http://cultureel-centrum-pancratius.nl/