www.toekomstkerkgebouwen.nl
nieuws
www.toekomstkerkgebouwen.nl

Samenleving vraagt om nieuwe kijk op kerkgebouwen


Woudrichem, 22 juni 2006


De Task Force Toekomst Kerkgebouwen concludeert op basis van vele signalen uit de samenleving dat een nieuwe en positieve visie op kerkgebouwen hard nodig is. Deze visie moet uitgaan van de kansen die deze gebouwen bieden, en niet – zoals nu gebeurt – van de problemen, want dat laatste werkt sloop in de hand.

De landelijke burgerinitiatiefgroep is tijdens haar nog prille bestaan van alle kanten benaderd: door actiegroepen voor kerkgebouwen, vele burgers, overheden, politieke partijen, kerkbeheerders, bouwbedrijven, en groeperingen die een kerkgebouw zoeken voor hun activiteiten. Er lijkt een groeiende maatschappelijke en politieke behoefte om de massale sloop van kerkgebouwen te voorkomen. De burgerinitiatiefgroep vindt het zeer bemoedigend om te zien hoe overal in Nederland lokale groepen mensen op een bevlogen manier proberen kerkgebouwen een nieuwe toekomst te geven, soms tegen de verdrukking in. Vernieuwende vormen van herbestemming of -gebruik worden uitgewerkt, en mensen zetten zich extra in om nieuw leven in geloofsgemeenschappen, dorpen en wijken te blazen. Maar veel van die burgergroepen stuiten op onbegrip bij kerkleiders, die bij afstoting van kerkgebouwen nogal eens kiezen voor sloop en winstmaximalisatie, zonder herbestemmingmogelijkheden goed te verkennen. Hierin moet verandering komen, vindt de Task Force.

De Task Force concludeert dat er in de samenleving een tegenstrijdige ontwikkeling is ontstaan, die snel doorbroken moet worden: steeds meer “overtollige” kerkgebouwen worden gesloopt, maar de vraag naar de beleving en gebruiksmogelijkheden die kerkgebouwen bieden neemt toe. Soms is het zo dat de ene lokale geloofsgemeenschap besluit tot sloop van hun kerk, maar dat geloofsgemeenschappen in andere gemeenten, buitenlandse congregaties of andere spirituele groepen of instellingen om deze gebouwen zitten te springen. Ook kunnen “overbodige” kerkgebouwen meestal op een prachtige manier worden herbestemd, waaronder voor publieke functies zoals wijkcentra of cultuurpodia. Op verschillende plaatsen in Nederland zijn hiervan mooie voorbeelden te vinden. De Task Force zal goede en slechte voorbeelden van herbestemming via een website toegankelijk maken.

De burgerinitiatiefgroep stelt dat, als vraag en aanbod beter bij elkaar kunnen worden gebracht, heel wat kerkgebouwen gered kunnen worden en zelfs vaak een bezielende, sociale, culturele en/of belevingsfunctie kunnen houden. Dit vereist echter openheid en flexibiliteit bij kerkleiders- en eigenaren, overheden en bewoners. Ook moeten kerkgebouwen meer toegankelijk en aantrekkelijk worden. De Task Force ontwikkelt hiervoor de actie Open Kerk.

De Task Force is blij met de positieve aandacht voor haar werk en de eerste resultaten van haar activiteiten. Mede door de media- en burgeraandacht voor de “stop-de-sloop”-actie lijkt de discussie over de toekomst van kerkgebouwen meer op de maatschappelijke agenda te komen. Sommige landelijke en regionale politieke partijen hebben recent besloten het behoud van kerkgebouwen meer aandacht te geven, ook wat de financiering ervan betreft. Landelijke financieringsinstellingen hebben de Task Force meegedeeld mee te willen denken over innovatieve financieringsvormen. Zowel de Rooms-katholieke Kerk als de Protestantse Kerk Nederland hebben recent landelijke adviesgroepen opgericht om de toekomst van kerkgebouwen meer aandacht te geven. De Task Force is in contact met beide adviesgroepen en hoopt op een brede beweging in Nederland ten gunste van het behoud en maatschappelijk functioneren van kerkgebouwen.

De Task Force verstrekt expertise aan verscheidene lokale groeperingen en mensen die opkomen voor “hun” kerkgebouw. Er ontstaat in een aantal gemeenten langzaam maar zeker een beter klimaat voor het behoud van kerkgebouwen, soms ook voor kerkgebouwen die op de nominatie staan of stonden om gesloopt te worden, zoals de Sacramentskerk te Tilburg en de St. Jozefkerk te Kaatsheuvel. Gemeentebesturen realiseren zich wat vaker dan voorheen dat de sloop van kerkgebouwen niet alleen een probleem van kerkgemeenschappen is, maar tevens voor de lokale identiteit en sociale cohesie.

De Task Force stelt dat de laatste tijd een pril en nog kwetsbaar proces ingang gezet is waar creativiteit, meer openheid, toekomstgerichtheid en aandacht voor rol van kerkgebouwen in de samenleving centraler komen te staan.


Persberichten