De herbestemde Hasseltse Kerk, nu wijkcentrum de Poorten in Tilburg.
Foto: Harm Jan Wilbrink
"Veel kerken nu mogelijk vogelvrij"

Amsterdam Centraal, 3 maart 2008

door Mathieu Kothuis

Vrijdag 29 februari 2008 - DONGEN - De Stichting St. Joseph Blijft en de Task Force Toekomst kerkgebouwen (een landelijke initiatief dat zich inzet voor behoud van leegstaande kerkgebouwen) zijn niet alleen enorm teleurgesteld maar vooral geschrokken van de gerechtelijke uitspraak over de sloopvergunning voor de St. Josephkerk in Dongen.

"Als dit jurisprudentie wordt, dan hebben we een serieus probleem. Dan worden er nog veel meer kerkelijke monumenten in Nederland weggepoetst", reageert Rob Wolters, secretaris van de Task Force.

Bij de stichting St. Joseph Blijft is de balans na het vonnis van de Bredase rechter nog niet opgemaakt. De vraag of tegen de uitspraak van de rechtbank beroep bij de Raad van State zal worden aangetekend ligt nog open.

"We zijn natuurlijk teleurgesteld maar ook verbaasd omdat we toch goede hoop hadden op een gunstige afloop na de hoorzitting bij de rechtbank in Breda", zei stichtingsvoorzitter Leo Hamelinck gisteren.

Wat de stichting in het vonnis vooral heeft getroffen is het feit dat de rechter voorbij gaat aan de ingebrachte argumenten over de monumentale waarde van de St. Joseph. Argumenten die niet weerlegd. "Je kunt je dan terecht afvragen wat de monumentale status van een gebouw nog waard is", zegt Hamelinck. "De politiek heeft tenslotte niet voor niets een monumentenbeleid in het leven geroepen."

Over de vraag of tegen het vonnis beroep wordt aangetekend, wil de stichting nog geen uitspraak doen. "We gaan niet over een nacht ijs. We gaan geen beroep instellen óm het beroep. Dat doen we alleen als we een gerede kans hebben om te winnen. Maar we zijn zeer geïnspireerd. Niet teneergeslagen, wel teleurgesteld."

In overleg met de achterban, deskundigen en het Cuypersgenootschap overlegt de stichting wat haar te doen staat.

De Task Force zal de stichting St. Joseph Blijft op alle mogelijke manieren ondersteunen in de hoop dat het tot een beroep bij de Raad van State komt. Al was het maar om te voorkomen dat, met het vonnis van de Bredase rechter in de hand, anders veel leegstaande kerkgebouwen feitelijk vogelvrij worden, aldus Wolters.

De Task Force zegt respect te hebben voor de uitspraak van de rechter, maar van dit vonnis gaat volgens haar een fout signaal uit. "De status van een gemeentelijk monument kan hiermee omzeild worden en dat kán niet de bedoeling zijn." Volgens Wolters is er van een consistent beleid van de gemeente Dongen bovendien geen sprake. Vijf jaar geleden stond de gemeente immers voor de rechter om de toekomst van de St. Josephkerk veilig te stellen. Vervolgens werd aan het gebouw de status van gemeentelijk monument verleend. "Hoe het in Dongen toegaat is slecht uit te leggen."

De Task Force stelt zich te weer tegen tientallen sloopplannen voor kerken en kloosters in het hele land. Zo worden ook de St. Jozef in Kaatsheuvel, de Pius X-kerk in Amsterdam, de Zuid-Oosterkerk in Haarlem en de Sacramentskerk in Tilburg op korte termijn bedreigd door de slopershamer. Voor de St. Michaëlskerk in Breda is het al te laat. Die kerk werd eind vorig jaar gesloopt. De H. Hartkerk in Breda staat na aanvankelijke sloopplannen overigens nog steeds overeind en nu bestaan er plannen voor verbouwing van de kerk tot woningen.

Een beroep tegen het vonnis van de Bredase rechtbank moet binnen zes weken worden ingesteld.