www.toekomstkerkgebouwen.nl
noodzaak
www.toekomstkerkgebouwen.nl
De Spaarnekerk in Haarlem, gebouwd in 1883-1885, werd honderd jaar later gesloopt.
Foto: Job van Nes

Bijzonder religieus erfgoed is al verdwenen....

In één dag kan religieus erfgoed van meerdere generaties van de aardbodem worden weggevaagd. Dat zien we in oorlogsgebieden, en op plaatsen waar zich religieuze conflicten voordoen. Vreemd genoeg gebeurt het ook in het rijke Nederland. Door een beperkte visie op het belang van dit erfgoed, zijn er in enkele decennia veel bijzondere kerkgebouwen verdwenen. Terwijl er voldoende alternatieven voorhanden zijn. Nu hoe langer hoe meer databanken van gemeentes digitaal inzichtelijk worden, is met één zoekopdracht vaak te zien hoeveel kerkgebouwen er gesloopt zijn. Het biedt een treurigmakend overzicht van honderden verloren parels. U vindt hier enkele voorbeelden van recent verdwenen kerkgebouwen.

Gesloopte kerken, enkele voorbeelden

In 2004 werd de Thomas van Aquinokerk uit 1925 in de Rijnstraat in Amsterdam gesloopt. Een kerk in de stijl van de Amsterdamse school. Een fraaie eenheid met de omliggende bebouwing. De deelraad koos voor sloop en woningbouw in plaats van herbestemming van het karakteristieke gebouw. Een treurige vergissing. Hier vindt u foto’s van vóór en ná de sloop. In maart 2007 ging op een zaterdagochtend vroeg onverwacht de Nazarethkerk in Oosterhout tegen de vlakte, terwijl een bezwaar van de Task Force Toekomst Kerkgebouwen tegen het verlenen van de sloopvergunning nog liep. De kerk was een markant voorbeeld van de Bossche School, gebouwd in 1960 door Jan van der Laan, één van de grondleggers van deze architectuurstroming.
www.toekomstkerkgebouwen.nl
Foto: Nazarethkerk Oosterhout.
 
De Don Bosco-kerk in Alkmaar uit 1961, de enige kerk in de vorm van een stolpboerderij, werd in augustus 2007 gesloopt door de gemeente ondanks groeiend verzet van burgers. De mogelijkheden voor herbestemming zijn niet onderzocht. Hier vindt u een website ter herinnering aan de kerk.
www.toekomstkerkgebouwen.nl

Veel kerkgebouwen in de gevarenzone

De ontkerkelijking in Nederland is inmiddels een bekend gegeven. De grote kerkgenootschappen reageren op de krimp van het ledenaantal met de afstoting van gebouwen, vaak uit puur economische overwegingen. De omvang en gevolgen van deze praktijk zijn in beeld gebracht op de pagina cijfers.

Schrijnende gevallen

Een vangnet voor de 'overtollige' kerkgebouwen is er niet of nauwelijks. Kerkgebouwen die niet door een monumentenstatus worden beschermd zijn vaak een speelbal temidden van plaatselijke belangen. De oude functie van gemeenschapscentrum of gebedshuis wordt veelal opgeofferd voor de bouw van nieuwe woningen, kantoren of rotondes. Op de pagina acuut bedreigd vindt u een aantal voorbeelden van kerkgebouwen die zich in de gevarenzone bevinden.

Hoe is dit mogelijk?

Wat zijn de redenen voor deze vernietiging van religieus erfgoed, op welke wijze ontbreekt het aan visie en beleid? Waar liggen de struikelblokken voor het behoud? Een toelichting hierover vindt u op de pagina: huidige situatie.
www.toekomstkerkgebouwen.nl