www.toekomstkerkgebouwen.nl
noodzaak
www.toekomstkerkgebouwen.nl
De Spaarnekerk in Haarlem, gebouwd in
1883-1885, werd honderd jaar later gesloopt.

Compleet overzicht aantal kerkgebouwen ontbreekt

Van het totale aantal kerkgebouwen in Nederland, de bestaande en de reeds gesloopte, bestaat - vreemd genoeg - nog geen compleet overzicht. De Task Force wil proberen hierin meer duidelijkheid te krijgen.

De heer J Sonneveld heeft een particuliere inventarisatie gemaakt van de kerkgebouwen in Nederland, die door de Vrije Universiteit digitaal toegankelijk is gemaakt. Volgens zijn onderzoek zijn er vanaf het jaar 1200 tot nu toe in Nederland in totaal 19.000 kerkgebouwen gebouwd, waarvan nog zo'n 7000 over zijn. Hier de Inventarisatie Kerkelijke Gebouwen in Nederland.

Ook de Kerkbalans geeft aan dat er nog ongeveer zevenduizend kerkgebouwen in Nederland zijn, waarvan circa vierduizend de status hebben van monument. In totaal hebben de Katholieke kerken en Protestantse kerken nog ongeveer 4000 kerkgebouwen in gebruik (cijfers www.kerkbalans.nl). Daarvan zijn ongeveer 2300 protestants en ongeveer 1700 rooms-katholiek.

Daling kerkbezoek zet door

De daling van het aantal kerkleden zet door. Het regelmatige kerk- en moskeebezoek neemt volgens onderzoek af. Voor de Protestantse Kerk Nederland en de Rooms-Katholieke kerk, die beiden de meeste kerkgebouwen in eigendom hebben, lijkt een nieuwe koers in de wijze van omgaan met kerkgebouwen onvermijdelijk. Sommige kleine geloofsgemeenschappen kennen juist weer een groei van het aantal leden.
Ook zijn er verschillen tussen gebruik van kerkgebouwen in de stad en op het platteland. Maar de noodzaak tot meer inventiviteit voor de instandhouding van de gebouwen is overal aanwezig.

Een voorbeeld:

In het bisdom 's-Hertogenbosch zijn de afgelopen vijftien jaar 43 kerken afgebroken, terwijl 26 een andere bestemming kregen.
(Katholiek Nieuwsblad, 31 maart 2006, 'Slopen kun je maar één keer')

Omvang afstoting kerkgebouwen is schrikbarend

De PKN gaf in maart 2007 aan dat men de komende tijd zo'n 500 gebouwen moet afstoten, en voor nog eens 500 medegebruikers zoekt. Van de Katholieke kerk zijn nog geen totaalcijfers bekend, maar overal in het land worden parochies samengevoegd. Volgens inschatting van de Task Force gaat het om meer dan de helft van de RK-kerkgebouwen die zal worden afgestoten. De kerkleiding geeft vaak de voorkeur aan sloop, om te voorkomen dat het gebouw een onwaardige bestemming krijgt, of in handen komt van een andere godsdienst. Soms verbindt men zelfs een sloopafspraak aan de overeenkomst met een nieuwe eigenaar.

Globale schattingen geven aan dat het kan gaan om zo'n 1500 à 2000 kerkgebouwen die in de komende decennia nog gesloopt zullen worden als het beleid van kerken en overheden niet verandert.
www.toekomstkerkgebouwen.nl