Een snijplank gebruik je bijna elke dag, maar weinig mensen staan stil bij de vraag wanneer hij eigenlijk aan vervanging toe is. Zolang hij plat ligt en niet doormidden is, gaat hij vaak jarenlang mee. Toch kan een versleten plank een plek worden waar bacteriën zich prima thuis voelen, zeker als je er ook rauw vlees of vis op snijdt.

Er bestaat geen vaste termijn die voor iedere plank geldt. Hoe lang hij meegaat, hangt af van het materiaal, hoe vaak je hem gebruikt en hoe je hem schoonmaakt. Wel zijn er duidelijke signalen waaraan je kunt zien dat het tijd is voor een nieuwe.

Kunststof of hout: een verschil in slijtage

Kunststof snijplanken zijn licht, goedkoop en vaak vaatwasserbestendig. Het nadeel is dat het mes er telkens kleine groefjes in maakt. Na verloop van tijd ontstaat een ruw oppervlak vol diepe krassen waarin etensresten en vocht achterblijven. Juist die groeven zijn lastig schoon te krijgen, ook in de vaatwasser.

Hout gedraagt zich anders. Een goede houten plank, bijvoorbeeld van eiken, beuken of esdoorn, is zachter voor je messen en kleine sneetjes trekken deels weer dicht. Hout gaat daardoor vaak langer mee, maar vraagt wel meer onderhoud. Laat je hem nat liggen of stop je hem in de vaatwasser, dan kan hij kromtrekken of barsten.

Signalen dat je plank op is

Let vooral op wat je ziet, voelt en ruikt. Een plank hoeft er niet perfect uit te zien, maar sommige kenmerken zijn een duidelijk teken dat je beter kunt vervangen.

• Diepe krassen en groeven waar je met je vingernagel in blijft haken
• Verkleuringen die niet meer weggaan, ook niet na grondig schrobben
• Een muffe of zure geur die blijft hangen nadat de plank droog is
• Barsten, splijtende naden of een kromgetrokken vorm waardoor hij wiebelt
• Zwarte puntjes of vlekken, mogelijk schimmel, vooral in houten planken

Een vuistregel voor vervanging

Gebruik je een kunststof plank dagelijks, dan is hij vaak na één tot twee jaar zo bekrast dat vervangen verstandig is. Een plank die minder vaak gebruikt wordt, kan langer mee. Houten planken van goede kwaliteit gaan bij goed onderhoud soms vele jaren mee, omdat je ze zelfs kunt opschuren als het oppervlak te ruw is geworden.

Wil je meer weten over verschillende soorten snijplanken en ander keukengerei, dan vind je achtergrondinformatie en vergelijkingen op https://keukenartikelengetest.nl. Zo kun je beter inschatten welk materiaal bij jouw manier van koken past.

Zo houd je je snijplank hygiënisch

Maak je plank direct na gebruik schoon met heet water, afwasmiddel en een borstel. Een borstel komt beter in de groeven dan een sponsje. Spoel daarna goed na en laat de plank rechtop drogen, zodat er aan beide kanten lucht bij kan. Een plank die plat op het aanrecht nat blijft liggen, is een ideale broedplaats voor bacteriën.

Kunststof planken kunnen meestal in de vaatwasser, wat bij hoge temperaturen helpt om ze goed te reinigen. Houten planken was je liever met de hand. Wil je ze extra opfrissen, dan kun je ze inwrijven met grof zout en een halve citroen, of afnemen met wat azijn. Een paar keer per jaar insmeren met spijsolie of speciale plankolie voorkomt uitdrogen en barsten.

Het helpt ook om met aparte planken te werken: één voor rauw vlees, vis en gevogelte en één voor groente, brood en andere producten die je niet meer verhit. Gekleurde planken maken dat onderscheid makkelijk.

Opschuren als tussenoplossing

Is je houten plank ruw geworden maar verder nog stevig, dan kun je hem opknappen met schuurpapier. Begin met een grovere korrel en werk af met fijn schuurpapier, tot het oppervlak weer glad aanvoelt. Daarna goed afspoelen, laten drogen en insmeren met olie. Bij kunststof werkt dit niet goed; daar is vervangen meestal de beste keuze zodra de groeven diep worden.