Je voorschotbedrag voor energie is vaak een getal dat je ooit hebt ingevuld en daarna vergeet. Tot de jaarafrekening komt en je ineens moet bijbetalen, of juist een flink bedrag terugkrijgt. Om dat te voorkomen helpt het om te weten wat een normaal verbruik is voor een huishouden zoals het jouwe.

In dit artikel zetten we gemiddelde verbruikscijfers per gezinsgrootte en woningtype op een rij. Het gaat om indicaties op basis van landelijke gemiddelden, dus jouw situatie kan afwijken. Maar als vergelijkingspunt zijn ze erg bruikbaar.

Stroomverbruik per gezinsgrootte

Bij elektriciteit bepaalt vooral het aantal mensen in huis hoeveel je verbruikt. Meer bewoners betekent meer wasbeurten, meer apparaten aan en vaker koken. De woning zelf speelt een kleinere rol, tenzij je elektrisch verwarmt of een warmtepomp hebt.

Dit zijn globale jaargemiddelden, met tussen haakjes het gemiddelde per maand:

• 1 persoon: ongeveer 1.600 kWh per jaar (circa 135 kWh per maand)
• 2 personen: ongeveer 2.500 kWh per jaar (circa 210 kWh per maand)
• 3 personen: ongeveer 3.000 kWh per jaar (circa 250 kWh per maand)
• 4 personen: ongeveer 3.500 kWh per jaar (circa 290 kWh per maand)
• 5 personen: ongeveer 3.900 kWh per jaar (circa 325 kWh per maand)

Gasverbruik per woningtype

Bij gas is het andersom: hier telt vooral het type woning, omdat het grootste deel van het gas naar verwarming gaat. Een appartement met buren aan meerdere kanten verliest minder warmte dan een vrijstaand huis met vier buitenmuren en een eigen dak.

Grofweg verbruikt een appartement zo’n 800 m³ gas per jaar, een tussenwoning rond de 1.100 m³, een hoekwoning ongeveer 1.300 m³, een twee-onder-een-kapwoning zo’n 1.500 m³ en een vrijstaande woning al snel 2.000 m³ of meer. Isolatie, bouwjaar en je thermostaatgedrag kunnen die cijfers flink verschuiven. Een goed geïsoleerde vrijstaande woning kan minder verbruiken dan een slecht geïsoleerde hoekwoning.

Waarom delen door twaalf misleidend is

Het is verleidelijk om je jaarverbruik simpelweg door twaalf te delen. Voor stroom gaat dat redelijk op, al verbruik je in de donkere maanden iets meer door verlichting. Bij gas ligt het heel anders. In januari kan je verbruik vier tot vijf keer zo hoog zijn als in juli, omdat je in de zomer alleen gas gebruikt voor douchen en koken.

Daarom rekent je energieleverancier met een vast maandbedrag: het voorschot. Dat is bedoeld om de pieken en dalen over het jaar uit te middelen. Kijk je in de winter naar je slimme meter, schrik dan niet als het verbruik veel hoger ligt dan het maandgemiddelde. Dat is normaal.

Is jouw voorschot realistisch?

Om te checken of je voorschot klopt, pak je je laatste jaarafrekening erbij. Daarop staat je werkelijke verbruik in kWh en m³. Vergelijk dat met de gemiddelden hierboven en vermenigvuldig het met je huidige tarieven, inclusief vaste leveringskosten en netbeheerkosten, minus de belastingvermindering. Deel het totaal door twaalf en je hebt een redelijke schatting van wat je per maand zou moeten betalen.

Wil je weten welke tarieven er nu gelden en hoe die zich verhouden tot jouw contract, dan vind je op www.beste-energievergelijker.com een overzicht van aanbieders en uitleg over het vergelijken van energiecontracten. Zo zie je ook sneller of je huidige voorschot past bij wat je werkelijk verbruikt.

Ligt je voorschot duidelijk lager dan je berekening, dan loop je het risico op een flinke naheffing. Ligt het veel hoger, dan leen je eigenlijk geld uit aan je leverancier. In beide gevallen kun je het bedrag meestal zelf aanpassen via je account.

Wat je verbruik flink kan beïnvloeden

Wijkt jouw verbruik sterk af van het gemiddelde, dan is daar vaak een verklaring voor. Thuiswerken verhoogt zowel stroom- als gasverbruik. Een elektrische auto die je thuis oplaadt kan er al snel 2.000 kWh of meer per jaar bij doen. Zonnepanelen verlagen juist je netto stroomverbruik, terwijl een warmtepomp je gasverbruik vermindert maar je stroomverbruik verhoogt.

Ook oude apparaten zijn een bekende boosdoener. Een koelkast of vriezer van vijftien jaar oud kan meerdere keren zoveel stroom gebruiken als een nieuw exemplaar. En wie graag lang en warm doucht, ziet dat terug in het gasverbruik, ongeacht het woningtype.

Je eigen verbruik in perspectief

Gemiddelden zijn geen norm, maar wel een handig ijkpunt. Zit je ruim boven het gemiddelde voor jouw woningtype en gezinsgrootte, dan loont het om te kijken waar dat verschil vandaan komt. Zit je eronder, dan doe je waarschijnlijk al veel goed. Hoe dan ook geeft een eerlijke blik op je verbruik je meer grip op je maandlasten en minder verrassingen bij de jaarafrekening.