Zodra de verwarming in de herfst weer aanslaat, merken veel mensen het binnen een paar weken: een kriebelende keel, droge ogen, statische haren en een huid die strakker aanvoelt. Dat komt doordat koude buitenlucht weinig vocht bevat. Wordt die lucht binnen opgewarmd, dan daalt de relatieve luchtvochtigheid flink, soms tot ver onder de 30 procent. Een prettig binnenklimaat ligt meestal tussen de 40 en 60 procent.

Een luchtbevochtiger kan helpen, maar niet elk apparaat werkt hetzelfde. In dit artikel lees je welke soorten er zijn, wat een luchtreiniger wel en niet doet, en hoe je bepaalt wat jij nodig hebt.

Eerst meten, dan kiezen

Voordat je iets koopt, is het slim om te weten hoe droog het bij jou thuis echt is. Een eenvoudige hygrometer laat de relatieve luchtvochtigheid zien. Meet een paar dagen op verschillende momenten, bijvoorbeeld ‘s ochtends in de slaapkamer en ‘s avonds in de woonkamer. Zit je structureel onder de 35 procent, dan heeft bevochtigen zin.

Te veel vocht is net zo onwenselijk als te weinig. Boven de 60 procent krijgen schimmel en huisstofmijten meer kans, vooral in slecht geventileerde ruimtes en tegen koude buitenmuren. Een bevochtiger is dus geen apparaat dat je blind aan laat staan.

Verdampers: eenvoudig en zelfregulerend

Een verdamper blaast lucht langs een vochtig filter of door een rij draaiende schijven. Het water verdampt op natuurlijke wijze, zonder dat er druppels in de lucht komen. Het grote voordeel is dat verdamping vanzelf afneemt naarmate de lucht vochtiger wordt. Daardoor is de kans op een te vochtige kamer klein.

Verdampers zijn geschikt voor woonkamers en grotere ruimtes. Ze maken wel wat ventilatorgeluid en het filter moet je regelmatig schoonmaken of vervangen, anders kunnen er kalk en bacteriën in achterblijven.

Ultrasone vernevelaars: stil en zuinig

Een ultrasone luchtbevochtiger brengt water met een trillend plaatje in beweging, waardoor een fijne koele nevel ontstaat. Deze apparaten zijn vaak klein, gebruiken weinig stroom en zijn bijna geruisloos. Daarom staan ze graag in slaapkamers en kinderkamers.

Er is wel een aandachtspunt: alles wat in het water zit, gaat mee de lucht in. Met hard kraanwater zie je soms een wit stoflaagje op meubels. Gedestilleerd of gedemineraliseerd water voorkomt dat. Wil je verschillende modellen naast elkaar zien voordat je een keuze maakt, dan vind je bij De Review Toppers meer informatie over thuisartikelen en hoe je ze kunt vergelijken.

Kies bij voorkeur een model met ingebouwde hygrostaat, zodat het apparaat zichzelf uitschakelt als de ingestelde vochtigheid bereikt is.

Stoombevochtigers en luchtreinigers

Een stoombevochtiger kookt water en geeft warme damp af. Omdat het water verhit wordt, is de damp vrijwel kiemvrij en heb je minder last van kalkstof. Daar staat tegenover dat deze apparaten meer stroom verbruiken en dat de hete damp minder geschikt is in huizen met kleine kinderen of huisdieren.

Een luchtreiniger is iets anders. Die filtert stof, pollen, rook en soms geurtjes uit de lucht, maar voegt geen vocht toe. Heb je vooral last van allergieën of een benauwd gevoel, dan kan een reiniger met HEPA-filter helpen. Gaat het puur om droge lucht, dan los je dat er niet mee op. Er bestaan ook combinatieapparaten die reinigen en bevochtigen; handig als je beide nodig hebt, al zijn ze groter en vragen ze meer onderhoud.

Waar je op let bij het kiezen

Welke luchtbevochtiger past bij jou, hangt af van de ruimte, je gebruik en hoeveel onderhoud je wilt doen. Een paar praktische vragen helpen bij het kiezen:

• Hoe groot is de ruimte die je wilt bevochtigen?
• Staat het apparaat in een slaapkamer, waar stilte telt?
• Heb je een ingebouwde hygrostaat of timer nodig?
• Hoe makkelijk zijn het reservoir en filter schoon te maken?
• Hoe hard is het kraanwater in jouw regio?

Ook zonder apparaat iets doen

Je kunt de lucht ook op eenvoudige manieren minder droog maken. Zet de thermostaat een graad lager, want koelere lucht voelt minder droog aan. Laat wasgoed binnen drogen in een geventileerde ruimte, of zet een paar planten neer. Blijf daarnaast gewoon kort en krachtig luchten, zodat vocht en vervuiling niet blijven hangen.

Wie de luchtvochtigheid in de gaten houdt en het apparaat goed schoonhoudt, komt meestal prima de winter door. Begin met meten, kies een type dat past bij jouw ruimte en gewoonten, en stel het in op een redelijke waarde rond de 45 procent. Dan blijft het binnen comfortabel, ook als buiten de vorst toeslaat.