Wie in Eijsden woont, leeft met de Maas. De rivier geeft het dorp zijn karakter, maar kan bij langdurige regen in België en Frankrijk flink stijgen. De hoogwaterperiode van juli 2021 staat bij veel inwoners van Zuid-Limburg nog scherp in het geheugen. Je kunt de rivier niet tegenhouden, maar je kunt wel zorgen dat je op tijd weet wat er aankomt en dat je huis zo goed mogelijk voorbereid is.

In dit artikel lees je hoe je de waterstanden volgt, waar je betrouwbare waarschuwingen vindt en welke eenvoudige maatregelen je in en om je woning kunt nemen. Je hebt er geen technische kennis voor nodig, wel een beetje planning.

Waarom Eijsden extra alert moet zijn

Eijsden ligt op de plek waar de Maas Nederland binnenkomt. Het water dat hier langsstroomt, komt grotendeels uit de Ardennen en Noord-Frankrijk. Valt daar veel regen in korte tijd, dan zie je dat binnen enkele dagen, soms sneller, terug in de rivier bij Eijsden. Ook zijrivieren en beken kunnen snel aanzwellen.

Daarbij speelt niet alleen de rivier een rol. Bij hevige buien kan het riool het water niet altijd verwerken en kan grondwater stijgen. Kelders en lager gelegen woningen lopen dan als eerste risico, ook als de Maas zelf nog binnen haar oevers blijft.

Waterstanden zelf volgen

Rijkswaterstaat meet de waterstand van de Maas op verschillende punten, waaronder bij Eijsden. Op hun website en in hun waterinformatie-app zie je actuele metingen en verwachtingen voor de komende dagen. Het helpt om in een rustige periode eens te kijken wat een normale stand is, zodat je bij een stijging beter kunt inschatten hoe ernstig de situatie wordt.

Ook Waterschap Limburg deelt informatie over hoogwater, dijken en beken in de regio. Let daarnaast op de weersverwachting voor België: zware regen in de Ardennen is vaak het eerste signaal dat er een golf hoog water richting Eijsden komt.

Waarschuwingen via lokaal nieuws en NL-Alert

Bij dreigend hoogwater verstuurt de overheid waar nodig een NL-Alert naar mobiele telefoons in het gebied. Zorg dat je telefoon deze berichten kan ontvangen en neem ze serieus, ook als het buiten nog droog lijkt.

Voor praktische, plaatselijke informatie is lokaal nieuws vaak het snelst bruikbaar: welke wegen zijn afgesloten, waar liggen zandzakken klaar en wat zegt de gemeente Eijsden-Margraten? Wie het nieuws uit het dorp en de regio wil bijhouden, kan terecht op www.lokaalnieuwseijsden.nl, waar berichten over Eijsden en omgeving bij elkaar staan. Combineer zo’n lokale bron met de officiële kanalen van gemeente, waterschap en veiligheidsregio, dan heb je een compleet beeld.

Eenvoudige maatregelen in en om het huis

Veel schade voorkom je met kleine ingrepen die je ruim van tevoren regelt. Denk niet pas aan voorbereiding als het water al stijgt, want dan zijn bouwmarkten en zandzakken snel uitverkocht.

Begin bij de kelder en de begane grond. Kijk welke spullen echt waardevol zijn en of die hoger kunnen staan. Controleer ook of afvoerputjes, dakgoten en regenpijpen vrij zijn, zodat regenwater weg kan.

• Zet belangrijke papieren, foto’s en elektronica op een hoge plank of verdieping.
• Overweeg een terugslagklep op je rioolaansluiting om terugstromend water te voorkomen.
• Leg zandzakken of waterkeringsschotten klaar voor deuren en kelderramen.
• Weet waar je hoofdkraan, gasafsluiter en meterkast zitten en hoe je ze uitzet.
• Houd een noodpakket klaar met zaklamp, powerbank, medicijnen en drinkwater.

Als het water echt komt

Volg altijd de aanwijzingen van gemeente en hulpdiensten. Wordt evacuatie aangeraden, wacht dan niet te lang. Zet bij binnendringend water de stroom uit in de getroffen ruimtes, maar alleen als je dat veilig kunt doen zonder in het water te staan.

Loop of rijd niet door overstroomde straten. Stromend water is sterker dan het lijkt en je ziet niet wat eronder ligt. Maak na afloop foto’s van de schade voordat je gaat opruimen; dat helpt bij contact met je verzekeraar of bij een eventuele tegemoetkoming.

Samen sta je sterker

Hoogwater raakt vaak een hele straat tegelijk. Spreek met buren af wie op wie let, zeker bij ouderen of mensen die minder mobiel zijn. Deel telefoonnummers en help elkaar met het vullen en plaatsen van zandzakken.

Wie in een rustige periode een uurtje besteedt aan voorbereiding, staat bij hoog water een stuk steviger. De Maas blijft onvoorspelbaar, maar met de juiste informatie en een paar praktische maatregelen houd je de schade aan je huis in Eijsden zo beperkt mogelijk.

Na de winter ziet een gazon er vaak wat vermoeid uit. Er zit mos tussen het gras, er liggen kale plekken waar de grond lang nat bleef en de kleur is eerder vaalgroen dan fris. Toch is maart precies de maand waarin je de basis legt voor een gazon waar je in juli met blote voeten overheen wilt lopen.

Het voordeel van vroeg beginnen is dat het gras de tijd krijgt om te herstellen voordat de droge, warme weken aanbreken. Met een paar overzichtelijke stappen, in de juiste volgorde, help je je grasperk sterk de zomer in.

Begin met een rustige inspectieronde

Loop op een droge dag over je gazon en kijk goed wat er aan de hand is. Zo weet je welke stappen echt nodig zijn en voorkom je dat je onnodig werk doet. Let vooral op de volgende punten:

• Hoeveel mos zit er tussen het gras?
• Zijn er kale of dunne plekken?
• Blijft er na regen water op het gras staan?
• Liggen er nog bladeren of takjes van de winter?

Verticuteren als het gras weer groeit

Verticuteren haalt mos en dood plantmateriaal, ook wel vilt genoemd, uit de grasmat. Daardoor kunnen lucht, water en voeding weer bij de wortels komen. Wacht wel tot het gras zichtbaar groeit en de bodem niet meer drassig is. In een zachte lente kan dat eind maart al, in een koud voorjaar schuift het op naar april.

Is het gras na de winter flink lang, knip het dan eerst licht bij. Stel de verticuteermachine of hark niet te diep af: je wilt de bovenlaag openwerken, niet de grond omploegen. Het gazon ziet er na afloop vaak kaal en rommelig uit. Dat is normaal en precies het moment om verder te gaan met de volgende stap.

Kale plekken bijzaaien

Na het verticuteren is de grond open en kan nieuw graszaad goed contact maken met de bodem. Kies een zaadmengsel dat past bij je tuin: voor een speelgazon is een sterk, slijtvast mengsel handig, voor een schaduwrijke hoek zijn er mengsels die met minder licht overweg kunnen. Graszaad kiemt het best als de bodem een beetje is opgewarmd, ongeveer vanaf acht tot tien graden.

Strooi het zaad gelijkmatig, hark het licht in en druk het aan, bijvoorbeeld door er voorzichtig overheen te lopen. Houd de grond daarna vochtig tot het jonge gras goed staat. Een paar droge dagen in het voorjaar kunnen de kieming al flink vertragen, dus houd de gieter of sproeier binnen handbereik.

Bemesten voor een sterke start

Gras dat net is verticuteerd en bijgezaaid, heeft voeding nodig om snel te herstellen. Een voorjaarsmest met een langzame werking geeft het gras gedurende een aantal weken een gelijkmatige dosis voedingsstoffen, zonder dat het in één keer te hard gaat groeien. Strooi bij voorkeur vlak voor een regenbui of geef zelf water, zodat de korrels goed oplossen en niet blijven liggen.

Twijfel je over welke mest, strooier of sproeier het beste bij jouw situatie past, dan vind je op tuinierenmakkelijk meer informatie over het onderhoud van een grasperk en over besproeiing. Handig als je je voorjaarsklussen wat beter wilt voorbereiden.

De eerste maaibeurt goed aanpakken

Bij de eerste echte maaibeurt van het seizoen is de neiging groot om meteen kort te maaien. Doe dat liever niet. Zet de maaier op een hoge stand en haal hooguit een derde van de grashoogte weg. Zo raakt het gras niet gestrest en blijven de wortels sterk.

Heb je bijgezaaid, wacht dan tot het nieuwe gras een centimeter of acht hoog is voordat je eroverheen gaat. Zorg ook dat de messen scherp zijn: botte messen rafelen de grassprieten, waardoor de toppen bruin worden en het gazon vatbaarder wordt voor ziektes. Maai daarna regelmatig, eerst eens per week en later in het voorjaar vaker als het gras hard groeit.

Doorzetten richting de zomer

Met deze stappen staat je gazon er in mei al een stuk beter voor. Blijf het in de weken daarna een beetje volgen: geef water als het lang droog is, liefst af en toe flink in plaats van elke dag een beetje, zodat de wortels de diepte in gaan. Laat het gras bij warm weer iets langer staan, dat beschermt de bodem tegen uitdrogen.

Wie in maart een paar zaterdagen aan het grasperk besteedt, plukt daar de hele zomer de vruchten van. Het gras is dichter, mos krijgt minder kans en je hebt een groen tapijt waar je met plezier op zit, speelt of gewoon even van geniet.