Online een aandeel kopen lijkt tegenwoordig bijna gratis. Veel brokers adverteren met lage tarieven of zelfs met nul euro per order. Toch betaal je bij vrijwel elke aankoop iets, soms zichtbaar op je orderbevestiging en soms verstopt in de koers of de wisselkoers. Wie die kosten niet kent, ziet een deel van zijn rendement ongemerkt verdwijnen.

In dit artikel lees je welke kosten er bij een aandelentransactie komen kijken, waar ze vandaan komen en hoe je verschillende brokers met elkaar vergelijkt voordat je een account opent.

De zichtbare kosten per order

De bekendste post is het transactietarief: het bedrag dat de broker rekent voor het uitvoeren van je order. Dat kan een vast bedrag per order zijn, een percentage van het orderbedrag, of een combinatie van beide met een minimum en een maximum. Een vast bedrag is gunstig bij grote orders, een percentage juist bij kleine.

Daarnaast rekenen sommige brokers aparte beurskosten of handelsplaatskosten. Dat zijn vergoedingen die de beurs of het handelsplatform in rekening brengt en die de broker doorberekent. Ze staan niet altijd in de hoofdtarieven, maar wel in de uitgebreide tarievenlijst.

De kosten die je niet direct ziet

Koop je een aandeel dat in dollars of een andere vreemde valuta noteert, dan moet je geld eerst worden omgewisseld. Brokers rekenen daarvoor valutakosten, vaak als opslag op de wisselkoers. Omdat die opslag in de koers zit, valt het minder op, maar bij elke aankoop én verkoop betaal je het opnieuw.

Ook de spread speelt mee: het verschil tussen de prijs waarvoor je kunt kopen en de prijs waarvoor je kunt verkopen. Bij grote, veel verhandelde aandelen is dat verschil klein, bij kleinere fondsen kan het flink oplopen. Brokers die geen transactiekosten rekenen, verdienen soms aan de manier waarop ze orders laten uitvoeren, waardoor je net een iets minder gunstige prijs krijgt.

Tot slot heffen sommige landen een belasting op aandelentransacties, zoals een beurstaks of zegelrecht. Dat bedrag gaat niet naar de broker maar naar de overheid, en je betaalt het ongeacht waar je handelt.

Doorlopende kosten naast de transacties

Transactiekosten zijn niet het hele verhaal. Veel brokers rekenen ook service- of bewaarkosten, bijvoorbeeld een vast bedrag per jaar of een klein percentage van je portefeuille. Wie weinig handelt maar lang belegt, merkt juist deze kosten het meest.

Let ook op kosten voor het verwerken van dividend, voor het opvragen van realtime koersen of voor inactiviteit. Het zijn kleine bedragen, maar ze tellen op. Wil je meer achtergrond over hoe beleggen werkt en welke beurzen er zijn, dan vind je op Aandelen uitleg over onder meer online aandelen kopen, internationale aandelen en de werking van beurzen.

Zo vergelijk je brokers eerlijk

Een tarief op zich zegt weinig. Het gaat erom wat jij in een jaar kwijt bent, gegeven de manier waarop je belegt. Maak daarom eerst een eenvoudige schatting van je eigen gedrag en reken die door bij een paar brokers.

Gebruik daarbij altijd de volledige tarievenlijst of het kostenoverzicht dat brokers volgens Europese regels moeten verstrekken, niet alleen de advertentie.

• Hoeveel orders plaats je per jaar, en hoe groot is een gemiddelde order?
• Koop je vooral Nederlandse en Europese aandelen of ook Amerikaanse in dollars?
• Welke beurs- en valutakosten komen bovenop het transactietarief?
• Zijn er jaarlijkse service-, bewaar- of inactiviteitskosten?
• Hoe hoog zijn de kosten bij verkopen of uitstappen naar een andere broker?

Een rekenvoorbeeld in woorden

Stel dat je elke maand voor een paar honderd euro een Amerikaans aandeel koopt. Een broker met een laag vast ordertarief maar een forse valutaopslag kan dan duurder uitvallen dan een broker met een iets hoger ordertarief en een kleine opslag. Andersom geldt: wie twee keer per jaar een groot bedrag in Europese aandelen belegt, heeft weinig aan lage valutakosten en kijkt beter naar het tarief per order en de jaarlijkse kosten.

Reken de kosten om naar een percentage van wat je belegt. Een order van vijftig euro met twee euro kosten kost je vier procent, en dat rendement moet je eerst terugverdienen voordat je er iets aan overhoudt.